Oktyabr 5, 2022

Belarus: ‘Biz imtina etməyəcəyik.’

Belarus: ‘Biz imtina etməyəcəyik.’

Yenihəbslərdən sonra müxalifət lideri danışdı.

Belarus müxalifətinin lideri Svetlana Tixanovskaya hakimiyyətin sülh yolu ilə idarə olunması üçün çalışan iki müttəfiqin həbsinə baxmayaraq, ölkənin demokratik dəyişiklik uğrunda hərəkatından imtina etməyəcəyinə əhd verib.

Avropa Parlamentinin xarici işlər komitəsinə Litvanın Vilnüs şəhərindəki sürgündən danışan Tixanovskaya hakimiyyətin qeyri-zorakı dəyişiklik gətirmək üçün müxalifətin qurduğu koordinasiya şurasına təhdidlərlə cavab verdiyini bildirib. Lakin o, israr edirdi: “Qorxma işə yaramadı. Biz imtina etməyəcəyik. Biz əsas hüquqlarımıza hörmət etməyi tələb edirik. Biz bütün siyasi məhbusların azad olmasını tələb edirik”.

Belarus polisi bazar ertəsi tətil lideri Sergey Dylevskini və Tixanovskayanın siyasi köməkçisi Olga Kovalkovanı həbs etdi və Nobel mükafatı qazanan yazıçı Svetlana Aleksiyeviçi ifadə verməyə çağırdı. Üçü də yeddi nəfərlik koordinasiya şurasının bir hissəsidir. Çərşənbə axşamı günü bir hakim Dylevskini 10 gün həbs cəzasına məhkum etdi. Etirazların üçüncü həftədir davam etməsi, müxalifətin, nə azad, nə də ədalətli olmayan bir prezident seçkilərində zəfərini iddia edən Aleksandr Lukaşenkonu dinləyib-dinləməyəcəyi məlum deyil.

Şiddətli basqın başlayan kimi Litvaya qaçan onun əsas düşməni Tixanovskaya, müxalifətin beynəlxalq təşkilatlardan vasitəçilik məsələsini nəzərdən keçirmək istədiklərini – Lukaşenkonun verdiyi bu təklifi rədd etdi.

O, Belarusiya “inqilabının” heç bir geosiyasi xarakter daşımadığını və nə Rusiyaya, nə də Avropa Birliyinə qarşı olmadığını söylədi. “Bu,demokratik bir inqilabdır. Millətin özü üçün qərar verməyə çalışmasıdır. ”

Onun müdaxiləsi, Belarusiya və beynəlxalq insan haqları təşkilatları, səsvermədən bəri baş qaldıran belarusların sistematik rəftarı və sui-istifadə edilməsindən sonra Birləşmiş Millətlər Təşkilatına müdaxilə etməsinə səsbəb oldu.

BMT-nin işgəncələr üzrə xüsusi məruzəçisi Nils Melzerə göndərdiyi məktubda hüquq müdafiəçiləri, polis bölmələrində və həbsxanalarda “döyülərək, alçaldılmış və işgəncələrə məruz qalan” 450-dən çox məhkumdan dəlil toplandıqlarını söylədi. Bundan başqa,ritual döyülmə, bəzilərinin məcburi sidik və ya defekasiyaya uğraması üçün alt beli hədəf alan, onlarla adamın iki üçün nəzərdə tutulmuş hücrələrə yığılması və kişi və qadın məhkumların rezin çubuqlarla təcavüz edilməsi barədə məlumatlar da verildi.

İşgəncə və pis rəftar “geniş yayılmış və endemik idi.”

Viasna İnsan Hüquqları Mərkəzi, Belarus Helsinki Komitəsi (BHC), Ümumdünya İşgəncələrə Qarşı Təşkilatı (OMCT) və İnsan Hüquqları üzrə Beynəlxalq Federasiya (FIDH) tərəfindən imzalanmış məktubu oxudu.

“İndiki vəhşilik səviyyəsi və sui-istifadənin miqyası hətta Belarus üçün də misli görülməmişdir.”

yazılan məktubda, BMT-nin Belarusa bir ölkə səfərini etməyə çağıran və BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasını araşdırmaq üçün xüsusi bir iclas çağırmağa çağırdı.

Hüquqşünaslar yüzlərlə qurbanın qorxduqlarını söyləmişlər. “İnsanlar hətta həkimə getmək üçün evdən çıxmaqdan qorxur” deyiblər.

Müsahibədə OMCT-nin baş katibi Gerald Staberock dedi: “Şəkil acınacaqlıdır. Düşünürəm ki, bu sistemli və geniş yayılmış sui-qəsdi göstərir.Biz istəyirik ki, BMT-nin insan hüquqları sistemi işə qarışsın. İnsan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması ilə mübarizə və tədbirlər görmək onların vəzifəsidir. ”
İnsan hüquqları pozuntularının miqyasının artan dəlilləri, blokun cavabını müzakirə etmək üçün bu həftə Berlində görüşən AB xarici işlər nazirləri tərəfindən nəzərdən keçiriləcəkdir.

Ötən həftə Avropa İttifaqı liderlərinin virtual sammitindən sonra Avropa Şurasının prezidenti Çarlz Mişel EU-ya “zorakılıq, repressiya və seçki nəticələrinin saxtalaşdırılmasına görə məsuliyyət daşıyan bir çox şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edəcəyini” vəd edib.

EU-nun xarici işlər nazirlərinin cümə axşamı və cümə günləri görüşlərində sanksiyalar siyahısının bəzi adlarını təsdiq edəcəyi gözlənilir və sonrakı mərhələdə formal hüquqi razılaşma gözləyirlər. EU-nun xarici fəaliyyət xidmətinin rəhbəri Helqa Şmid MEP-lərə bildirib ki, “sanksiyalar haqqında əlbəttə ki, tezliklə qərar veriləcəkdir.”

EU-nun digər yüksək vəzifəli rəsmi üzvü deyib: “Lukaşenko rejimində bəzi şəxslərə sanksiyalar, hədəflənmiş sanksiyalar olacaq.”

Həmin şəxs əlavə edib: “Bizim sanksiyalarımız ya seçki fırıldaqçılığında iştirak etmiş şəxslərə, ya da repressiyaya yönəldilmişdir”.

Bəzi diplomatlar, Belarus rəsmilərinə qarşı sanksiya tətbiq etmək üçün çox tez hərəkət etmələrini, Lukaşenkoya yaxınlaşaraq mövqelərini möhkəmləndirə biləcəyini iddia etdilər: “Bu cür Damokles qılıncını məsul şəxslərin başlarının üstündə saxlamaq onların seçimlərini nəzərdən keçirməyə kömək edə bilər” diplomat dedi. “Sanksiyaların təhdidi özü təsirli ola bilər.”

EU-nun qarışıqlıq kimi təsvir olunmasına qarşı ehtiyatlı olduğunu vurğulayan şərhlərdə Şmid Belarusdakı etirazların “qərb və ya Rusiya arasında ikili seçim haqqında olmadığını söylədi. Nümayişlərdə Avropa İttifaqının bayraqları yoxdur və biz bunu EU-nun nə edə biləcəyini nəzərdən keçirərkən nəzərə almalıyıq”.

Mənbə:www.theguardian.com
Müxbir:İmanova Sayalı
Tərcümə etdi:Aysu Quluzadə

hemcinin bax https://turaz.org/iranda-novbeti-prezident-seckilerinin-vaxti-mueyyenlesib-2/

https://kafkazh.com/tramp-secileceyi-teqdirde-iran-ve-kxdr-le-razilasmaya-nail-olacagini-deyib/

Translate »