Oktyabr 3, 2022

Zərif: MAQATE-nin başçısının İrana səfəri Amerika ile bağlı deyil.

Tehran-xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif bildirib ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossinin Tehrana qarşıdakı səfərinin Vaşinqtonun BMT-nin İrana qarşı sanksiyalarının ləğvini qızışdırması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

Şənbə günü Qrossi öz tvitterində yazıb ki, Tehrana ” İran hakimiyyəti ilə görüşlər üçün ” səfər etməyi planlaşdırır.

“Mən İranda təminatla bağlı həll olunmamış məsələləri müzakirə etmək üçün bazar ertəsi Tehrana yola düşürəm”, – deyə o yazıb. “Mən birbaşa dialoqun səmərəli və kooperativ kanalını qurmağı ümid edirəm. Bu, vacibdir.”

Bazar ertəsi jurnalistlərə danışan Zərif də snapback mexanizminin amerikalılar tərəfindən icad edilən yanlış bir termin olduğunu, lakin BMT Təhlükəsizlik Şurasının 13 üzvünün 15 üzvünün bəyan etdiyi kimi, ABŞ-ın İrana qarşı BMT sanksiyalarını yenidən tətbiq etmək hüququ yoxdur.

“Amerikalılar çox pis vəziyyətdədiler”

Məsələ heç də onda deyil ki, onlar yalnız Amerika addımının əleyhinədirlər, daha doğrusu, ABŞ – ın belə bir işə girməyə haqqı yoxdur”, – deyə o bildirib. “Buna görə [amerikalılar] çox pis vəziyyətdədiler.”

Bu iradlar ABŞ-ın dövlət katibi Mayk Pompeo BMT Təhlükəsizlik Şurasına rəsmi məlumat verdikdən sonra səsləndirilib ki, o, BMT-nin İrana qarşı bütün sanksiyalarının bərpasını tələb edir, hətta ABŞ prezidenti Donald Trampın BMT TŞ-nin İran və altı böyük dövlət arasında nüvə razılaşmasından çıxmasına baxmayaraq, ABŞ-ın BMT-nin sanksiyalarını “geri götürmək” qanuni hüququna malik olduğunu iddia edir.
Bununla yanaşı, E3 kimi tanınan Çin, Rusiya və Avropa ölkəsi Vaşinqtonun “snapback” mexanizmini işə sala biləcəyi arqumentini rədd ediblər.

Bazar ertəsi xarici işlər naziri çıxışında İslam İnqilabı lideri Ayatollah Ali Khamenei nüvə silahının hazırlanmasına qarşı fətvasını (İslam hakimiyyəti) də qeyd edib: “Biz heç vaxt nüvə silahına can atmamışıq ve heçvaxt can atmayacayiq.”

Onun sözlərinə görə, İran nüvə silahının inkişafına mənəvi cəhətdən yanlış hərəkət və yanlış strateji addım kimi baxır.

Zərif daha sonra İraq diktatoru tərəfindən 1980-ci illərdə İrana qarşı kimyəvi silahdan istifadə olunduğunu bildirərək deyib: “Tarix göstərir ki, biz kimyəvi silahların qurbanı olmuşuq, lakin kimyəvi silahdan heç vaxt istifadə etməmişik.”

O, həmçinin İranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) ilə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu da söyləyib. İslam Respublikasının nüvə silahına malik, ABŞ-in və İsrailin MAQATE-nin məqsədlərini gülməyə imkan verməyəcəyini də əlavə edib.

Vaşinqton Tehranı 2015-ci ilin nüvə paktını pozmaqda ittiham edib, onda Tramp 2018-ci ilin mayında birtərəfli qaydada çıxıb və onu “tarixdə ən pis sövdələşmə” kimi pisləyib.

ABŞ-ın “geri qayıtmaq ” mexanizminin işə salınması istiqamətində atdığı addım onların BMT-nin blokadasi Tehrana silah tədarükünə dair səyləri iflasa uğradıqdan bir həftə sonra baş verdi. Yalnız Dominikan Respublikası “lehinə”səsvermədə Vaşinqtona qoşulub.

Birləşmiş Ştatlar iddia edir ki, onlar sanksiyaların ləğvi prosesini işə sala bilərlər, çünki 2015-ci ilin Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsi hələ də onları nüvə razılaşmasının iştirakçıları adlandırır.

Lakin Birləşmiş Ştatların ona şikayət verməsindən bir neçə saat sonra cümə axşamı Təhlükəsizlik Şurasına birgə məktubunda Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa bəyan ediblər: “Bu prosedur və ya onun mümkün nəticələri əsasında qəbul ediləcək istənilən qərar və hərəkət hər hansı hüquqi qüvvədən məhrum olacaq.”

Müşahidəçilər Vaşinqtonun anti- İran addımının qanuniliyini də şübhə altına aldılar.

Qərbi Keys Ehtiyat Universitetinin politologiya professoru deyir ki, ABŞ-ın geri qayitmaq mexanizmini işə salmaq cəhdləri ölkəni təcrid etməyə gətirib çıxardı.

“ABŞ bu məsələdə təcrid olunmuş görünür, çünki Trump ölkəni SVPD – dən çıxardı”, – professor Karl Kaltentaler Bazar ertəsi nəşr olunan ILNA müsahibəsində bildirib.

“Göründüyü kimi, SVPD – nin digər tərəfləri ABŞ-ın müqavilədən çıxa bilməyəcəyinə və sonra ona uyğun olaraq nə baş verdiyini diktə edə biləcəyinə inanırlar”, – Kaltentaler bildirib.

Müxbir: turaz.org xüsusi müxbir Vüsalə Bayramova

Mənbə: Tehran Times

Həmçinin bax:https://www.bbc.com/azeri/region-53860329

https://kafkazh.com/azerbaycan-felsefesinden-yarpaqlar-eli-bey-huseynzade/

Translate »